পুৰণি ৰীতি-নীতিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা আইন গঢ় দিয়ালৈকে চাংখুমী বুয়ালচুয়াক মিজোৰামৰ মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে চাৰি দশকৰো অধিক সময় উৎসৰ্গা কৰিছে।চাংখুমি বুয়ালছুৱাক, মিজোৰামৰ এগৰাকী বিশিষ্ট সমাজকৰ্মী, অঞ্চলটোত মহিলাৰ অধিকাৰ আৰু সশক্তিকৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। সমাজসেৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ নিৰন্তৰ নিষ্ঠা আৰু মিজো সমাজত তেওঁৰ পৰিবৰ্তনশীল অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে, ২০২১ চনত তেওঁক সন্মানীয় পদ্মশ্ৰী বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।

১৯৪৮ চনত মিজোৰামত জন্মগ্ৰহণ কৰা সাংখুমিয়ে জীৱনৰ আৰম্ভণিতে বহু ব্যক্তিগত কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হৈছিল, যাৰ ভিতৰত মিজো নেচনেল ফ্ৰণ্ট আন্দোলন চলাকালীন তেওঁৰ পিতৃক হেৰুৱাবলগীয়া হৈছিল। এই সকলো বাধা-বিপত্তিৰ মাজতো তেওঁ মেঘালয়ৰ শ্বিলঙত উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্ট ফলাফলৰ বাবে বৃত্তিৰ সুবিধা লাভ কৰে। এই শিক্ষাগত ভিত্তিয়ে সমাজৰ সমস্যা, বিশেষকৈ মহিলাসকলক প্ৰভাৱিত কৰা বিষয়সমূহ সমাধান কৰাৰ বাবে তেওঁক জ্ঞান আৰু দৃঢ়তা প্ৰদান কৰিছিল।

মিজো (MHIP)ৰ অৰ্থাৎ মিজোৰামৰ অসংখ্য স্থানীয় মহিলা গোটক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা শীৰ্ষ মহিলা সংগঠনটোৰ নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ মিজো সমাজত বিবাহ, বিবাহ বিচ্ছেদ, উত্তৰাধিকাৰ, আৰু মহিলাৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ সংস্কাৰৰ বাবে ঠেলি দিয়াত ঐতিহাসিক ভূমিকা পালন কৰিছিল।মহিলাসকলৰ সুৰক্ষা আৰু সশক্তিকৰণৰ বাবে আইনগত সংস্কাৰৰ দাবীত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

মহিলাৰ অধিকাৰৰ ওপৰত পুৰণি সামাজিক প্ৰথাৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ উপলব্ধি কৰি, সাংখুমি আৰু MHIP-এ আইনগত সংস্কাৰৰ বাবে আন্দোলন চলাইছিল। তেওঁলোকৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলস্বৰূপে, ২০১৩ চনত তিনিখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধেয়কৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰি প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল।

২০১৩ চনৰ মিজো বিবাহ বিধেয়ক:

বিবাহ প্ৰথাৰ অসাম্য দূৰ কৰাৰ লক্ষ্যৰে এই বিধেয়ক প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। বিশেষকৈ “কইনাৰ মূল্য” (Bride Price) প্ৰথাৰ দৰে বিষয়ক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা হৈছিল, যিয়ে মহিলাৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস কৰিছিল।

২০১৩ চনৰ মিজো উত্তৰাধিকাৰ বিধেয়ক:

মহিলাসকলক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ প্ৰদানৰ লক্ষ্যৰে এই বিধেয়ক আনা হৈছিল, যাতে বিবাহ বিচ্ছেদ বা বিধৱা হোৱাৰ পিছতো তেওঁলোক সুৰক্ষিত থাকে।

২০১৩ চনৰ মিজো বিবাহ বিচ্ছেদ বিধেয়ক:

মহিলাসকলক অন্যায় বিবাহ বিচ্ছেদৰ পৰা সুৰক্ষা, ন্যায্য ব্যৱহাৰ আৰু সহায় নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই বিধেয়ক প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল।

শিক্ষা আৰু আৰ্থিক সশক্তিকৰণ:

তেওঁ মহিলাৰ শিক্ষা আৰু আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ শিক্ষাৰ লগতে উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণক উৎসাহিত কৰিছিল।

আইনী সজাগতা আৰু জনআন্দোলন:

মহিলাসকল যাতে নিজৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কে সচেতন হয়, তাৰ বাবে তেওঁ গৃহ হিংসা, ধৰ্ষণ আৰু মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আইনসমূহ মিজো ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল। লগতে, সমাজত সজাগতা বৃদ্ধি আৰু কু-প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত আন্দোলনতো গুৰুত্ব দিছিল।