অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু বন্যপ্ৰাণীক বিশ্বৰ সন্মুখত চিনাকি কৰাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত ড° ৰবিন বেনাৰ্জীৰ অৱদান বিশেষভাৱে স্মৰণীয়। পেছাত চিকিৎসক হ’লেও প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা গভীৰ ভালপোৱাই তেওঁক এগৰাকী প্ৰখ্যাত বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণকৰ্মী, আলোকচিত্ৰশিল্পী আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতাৰূপে পৰিচিত কৰিছিল। অসমৰ গোলাঘাট আৰু কাজিৰঙাৰ সৈতে তেওঁৰ জীৱনৰ এক গভীৰ সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠিছিল। স্থানীয় লোকসকলে তেওঁক মৰমেৰে ‘আংকল ৰবিন’ বুলি সম্বোধন কৰিছিল।

ড° ৰবিন বেনাৰ্জীৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনৰ ১২ আগষ্টত, পশ্চিমবংগৰ মুৰ্ছিদাবাদ জিলাৰ বহৰমপুৰত। তেওঁ শান্তিনিকেতনত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ লিভাৰপুল আৰু এডিনবৰাত উচ্চ শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। চিকিৎসা বৃত্তিৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকিলেও প্ৰকৃতি আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ ক্ৰমাৎ গভীৰ হৈ পৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই আগ্ৰহেই তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিচয় হৈ পৰে।

১৯৫২ চনত ড° বেনাৰ্জী অসমলৈ আহে। তেওঁ চাবুৱা চাহ বাগিচাত মুখ্য চিকিৎসা বিষয়া হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ আৰম্ভণিতে কাজিৰঙা ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত ইয়াৰ সেউজীয়া অৰণ্য, বিস্তীৰ্ণ ঘাঁহনি আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বৈচিত্ৰ্যই তেওঁক গভীৰভাৱে আকৰ্ষিত কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ বোকাখাতৰ ধনশিৰি চিকিৎসা সংস্থাৰ সৈতে জড়িত হয় আৰু কাজিৰঙাৰ ওচৰৰ গোলাঘাটত বসবাস কৰিবলৈ লয়। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সৈতে তেওঁৰ এই সম্পৰ্কই তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্মক নতুন দিশ প্ৰদান কৰে।

বিশেষকৈ এশিঙীয়া গঁড়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। কাজিৰঙাৰ বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ গুৰুত্ব মানুহৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰাত তেওঁ উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল।

তথ্যচিত্ৰৰ জৰিয়তে কাজিৰঙাক বিশ্বৰ সন্মুখত চিনাকি কৰোৱা

ড° ৰবিন বেনাৰ্জীৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য অৱদান আছিল বন্যপ্ৰাণীৰ জীৱন আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশক তথ্যচিত্ৰৰ জৰিয়তে লিপিবদ্ধ কৰা। তেওঁ নিজৰ কেমেৰাৰ সহায়ত বন্যপ্ৰাণীৰ আচৰণ, প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ জীৱনধাৰা বন্দী কৰিছিল। তেওঁৰ Kaziranga নামৰ তথ্যচিত্ৰখন ১৯৬১ চনত বাৰ্লিনৰ টেলিভিছনত প্ৰচাৰিত হৈছিল বুলি প্ৰকাশিত জীৱনীমূলক তথ্যত উল্লেখ আছে। এই তথ্যচিত্ৰই কাজিৰঙাৰ বন্যপ্ৰাণীৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰাত সহায় কৰিছিল।

তেওঁৰ কৰ্মজীৱনত প্ৰায় ৩২খন তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা বিভিন্ন উৎসত উল্লেখ কৰা হৈছে। Wild Life of India, Rhino Capture, Elephant Capture, Monsoon আৰু The World of Flamingo তেওঁৰ তথ্যচিত্ৰৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য। তেওঁৰ এই কৰ্মই বন্যপ্ৰাণীৰ সৌন্দৰ্য দাঙি ধৰাৰ লগতে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু জীৱবৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়েও সজাগতা সৃষ্টি কৰিছিল।

বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণত অৱদান

ড° বেনাৰ্জীয়ে বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ প্ৰতি কেৱল ব্যক্তিগত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰাই নহয়, এই ক্ষেত্ৰত সংগঠিতভাৱেও কাম কৰিছিল। তেওঁ কাজিৰঙা ৱাইল্ডলাইফ ছ’চাইটিৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ অন্যতম আছিল।এই সংস্থাৰ জৰিয়তে কাজিৰঙাৰ বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্মই দেখুৱাইছিল যে প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ বাবে জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সচেতনতা অতি প্ৰয়োজনীয়।

তেওঁ সমাজৰ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰতো অৱদান আগবঢ়াইছিল। গোলাঘাটত এখন শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপনৰ বাবে তেওঁ নিজৰ ভূমিৰ এটা অংশ দান কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁ কেৱল এগৰাকী প্ৰকৃতিপ্ৰেমী হিচাপেই নহয়, সমাজৰ প্ৰতিও দায়বদ্ধ ব্যক্তি হিচাপে পৰিচিত হৈছিল।

পদ্মশ্ৰী সন্মান আৰু অন্যান্য স্বীকৃতি

বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে ১৯৭১ চনত ড° ৰবিন বেনাৰ্জীক পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে। তেওঁৰ তথ্যচিত্ৰ আৰু আলোকচিত্ৰই ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। বিভিন্ন প্ৰকাশিত বিৱৰণত তেওঁৰ কৰ্মৰ বাবে ১৪টা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰাৰ কথাও উল্লেখ আছে।

তেওঁৰ কৰ্মই প্ৰমাণ কৰিছিল যে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি নিষ্ঠা আৰু সৃষ্টিশীল দৃষ্টিভংগীৰ জৰিয়তে বিশ্বজুৰি পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি।

আংকল ৰবিনৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাস সংগ্ৰহালয়

ড° ৰবিন বেনাৰ্জীৰ স্মৃতি সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত গোলাঘাটৰ আংকল ৰবিনৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাস সংগ্ৰহালয় বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। গোলাঘাটৰ মিছন ৰোডত অৱস্থিত তেওঁৰ পূৰ্বৰ বাসগৃহটোক পিছলৈ সংগ্ৰহালয় হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ইয়াত তেওঁৰ সংগ্ৰহৰ বিভিন্ন সামগ্ৰী, আলোকচিত্ৰ, চিত্ৰকলা, স্মৃতিচিহ্ন আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা পুতলা সংৰক্ষিত আছে। এই সংগ্ৰহালয়ে তেওঁৰ জীৱন, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহ আৰু সংগ্ৰহৰ প্ৰতি থকা অনুৰাগৰ পৰিচয় বহন কৰে।

তেওঁৰ স্মৃতিৰ সৈতে জড়িত এই স্থানটো প্ৰকৃতিপ্ৰেমী, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু পৰ্যটকৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আকৰ্ষণ।

২০০৩ চনৰ ৬ আগষ্টত গোলাঘাটত ড° ৰবিন বেনাৰ্জীৰ মৃত্যু হয়। কিন্তু প্ৰকৃতি আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ প্ৰতি তেওঁৰ নিষ্ঠা আজিও স্মৰণীয় হৈ আছে। তেওঁৰ জীৱন কেৱল এজন চিকিৎসকৰ পৰা প্ৰকৃতিপ্ৰেমীলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ কাহিনী নহয়; ই হৈছে নিজৰ আগ্ৰহ আৰু বিশ্বাসক সমাজৰ কল্যাণৰ সৈতে জড়িত কৰাৰ এক অনন্য উদাহৰণ।

ড° ৰবিন বেনাৰ্জীয়ে নিজৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ জৰিয়তে অসমৰ বন্যপ্ৰাণী, বিশেষকৈ কাজিৰঙাৰ প্ৰাকৃতিক ঐশ্বৰ্যক বিশ্বৰ সন্মুখত তুলি ধৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ তথ্যচিত্ৰ, আলোকচিত্ৰ আৰু সংৰক্ষণমূলক কামে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি মানুহৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁৰ জীৱনে আমাক শিকায় যে প্ৰকৃতিক ভালপোৱাটো কেৱল অনুভূতিৰ বিষয় নহয়; ইয়াক সুৰক্ষিত কৰা আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰাটোও আমাৰ দায়িত্ব। সেইবাবেই ড° ৰবিন বেনাৰ্জী অসমৰ প্ৰকৃতি আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ ইতিহাসত এক স্মৰণীয় ব্যক্তিত্ব হৈ থাকিব।